Tuesday, 19 September 2017

गंपूच्या गोष्टी - #कामकरी_गंपू #ओ_काक्का'

#कामकरी_गंपू
#ओ_काक्का'

 गंपूच्या गोष्टी
वय :- १७ महिने

आजची सकाळ नेहमीसारखीच!
अलार्मचा कानोसा माझ्याआधी माझ्या लेकानेच घेतला. अलार्म बंद करुन त्याला हलकेच थोपटले तसा पुन्हा गुडुप झोपला. आता लागलीच ऊठून दारं खिडक्यां उघडून सकाळची ताजी हवा फुफ्फुसात भरुन घ्यायची आणी अंघोळपाणी आटोपून स्वयंपाक-पाण्याकडे वळायचं. माझ्या आईच्या भाषेत रामागड्याच़्या ड्युटीला लागायचं.

पण पिल्लु आईच्या दोन पावलं पुढेच नेहमी..., साखरझोपेत उशाला आईचीच कुस हवी म्हणून तिला गुरफटून झोपणार. तरीही आई सोडून जाईल की काय या भीतीपायी ईवल्याशा मुठीत तिच्या कपड्यांचं टोक पकडून ठेवणार. आधीच त्या माऊलीला झोपलेल्या निरागस बाळाच्या कुशीत झोपायचा मोह आवरेना., त्यात त्याची घट्ट मिठी आणी मुठी सोडवायची म्हणजे धर्मसंकटच.

कशीबशी या मोहपाशातून निघाल्यावर आपल्या कामाला लागले. खरपुस पोळीचा आणी फोडणीचा खमंग दरवळ नाकाला झोंबला तशी बाकीची मंडळी जागी होऊन आपापल्या तयारीला लागलीत. छोटे सरकार ही मधे-मधे लुडबुडायला आलेच तोवर. त्यांना दूध-पोळी/पराठ्याचा नैवेद्य आणी झिंगाट भक्तीगीतांचं मुखदर्शन दिल्याशिवाय बाकीच्यांना आंघोळीही दुरापास्त.

मग अहो/काहों जेवणाच्या डब्यांसहित आपापल्या वाटेला लागले की घरभर फक्त छोटे-सरकार आणी आऊसाहेबांचच राज्य. आता विनाडिगरी मेकेनिकल इंजिनिअर सगळ्या खेळण्यांचे बुर्जे ढिले करण्यात मग्न. गाडीची डिक्की, चाक, दिवा काढून झालं की ते सगळं पुन्हा लावण्याची घाई. आणी मग पुन्हा कामकरी माशीसारखं ईकडचं तिकडे उचलून ठेवणं सुरु. कामाच्या मध्ये मनोरंजन पण हवं म्हणून टिव्ही लावलेला. त्याच्या रिमोट ची पण सगळी बटणं दाबून आणखी एक कष्टाचं काम उरकून झालेलं. टिव्हीतल्या मूख्य चित्रावर जवळजवळ चार-पाच विंडो उघडून ठेवलेल्या, आवाज म्युट केलेला. आणी त्यातून ही चित्र बघून गाणी ओळखायचा सोस.

मी ईकडे माझ्या खाद्यविश्वात रममाण असताना बाळराजांनी हाक मारली "आई...का$$$क्का". मी "हो..हो असूदे" म्हटलं आणी परत माझी मान कामात खुपसली., तरी परत त्याचं "काका, का....क्का" सुरुच. म्हणून बाहेर येऊन बघितलं  दरवाज्यात कोणी काका नामक आलंय का... तर नाही., मग टीव्ही कडे लक्ष गेलं तेव्हा कळंलं. त्याच्या आवडीचं "ओ काका.." नावाचं गाणं लागलेलं. पण म्युट केल्यामुळे गाणं ऐकू येत नव्हतं.

'पोरगा हुशारंय' म्हटलं., चित्रावरून गाणं ओळखलं. म्युट काढलं तसं गाण्याच्या तालावर सुमो(दि रेस्लर) सारखा पाय आपटत नाच सुरु झाला. आणी नाचताना "बघ मी बरोब्बर गाणं ओळखलं कीनयी" टाईपचे भाव आणत मला लुक दिला.
@$m!

Saturday, 16 September 2017

मामाचं गाव- भाग १

मामाचं गाव- भाग १

लहानपणी उन्हाळी सूट्टीत मामाच्या गावी जायची मजा जवळजवळ प्रत्येक वर्षी अनूभवलीये. ते दिवस आठवले कि पून्हा लहान ह्वावेसे वाटते. कसले भारी होते ते दिवस..!
वसंतगडाच्या पायथ्याशी वसलेलं माझ्या मामाचं गाव 'तळबीड'. कूठे काळसर राखट तर कूठे तांबडी माती असलेलं. गावात एंट्री करतानाच हंबीरराव मोहीत्यांची समाधी आणी एक मोठं राममंदिर आहे. त्याच्या बाजूलाच जुनं दगडी देऊळ पण होतं आधी. मामाचं घर गडाच्या पायथ्यापासून पाच मिनिटांवर आहे. आम्ही जेव्हा लहानपणी गावी जायचो तेव्हा मामाचं घर मातीचं होतं. पूढच्या अंगणात उंबराचं झाड आणी त्या समोर तुळशी वृंदावन. मागच्या अंगणात चिंचेच (खोबरी चिंच अस काय तरी म्हणायचो) नी शेवग्याचं झाड होतं. या खेरीज चाफा, मोगरा, कर्दळ, डाळींब, पेरू, लिंबू ही झाडं पण होती. शेवग्याला लागूनच एक छोटसं छप्पर आणी छपराशेजारीच म्हशींचा गोठा. या शिवाय गवताच्या ताट्यांपासून बनवलेलं 'न्हानीघर' (बाथरूम)ही होतच. हा एवढा सगळा 'गोतावळा' असायचा ह्या घराचा..!! 'वैभव' म्हणा हवं तर या घराचं..!! आता सिमेंटच दोन मजली घर बांधलय तिथे. म्हशी,उंबर,चिंच भूतकाळात जमा झालेत..!! बाकीच्या गोष्टी आहेत अजूनही तशाच. घराप्रमाणेच गावातही हळूहळू खूप सारे बदल झालेत. गडाच्या पायथ्याशी एक मराठी शाळा बांधली गेलीये. पायवाटेचे पक्क्या रस्त्यात रूपांतर झालेय. जून्या दगडी देवळाची जागा भव्य मंदिराने घेतलीयं.., जागोजागी दूकाने-मेडिकल्स आलीत. गावातली आत्ताची पिढी तर कराड-साताऱ्याच्या इंग्रजी शाळेतच जातेय. न्यायला, सोडायला शाळेच्या बसेस् उपलब्ध झाल्यात. खूप खूप बदललंय माझ्या मामाचं गाव..!

मुंबईहून राञभर प्रवास करून सकाळी उजडायच्या आतच सातारला पोहोचायचो. साताऱ्यात पोहोचण्याआधीच आम्ही जागे व्हायचो. खरंतर राञभर झोपायचं नाही असं कितीही ठरवल तरी झोप यायचीच. मुंबईतल्या दमट वातावरणातून बाहेर पडून थंडगार वाऱ्याची झूळूक आली की लगेच झोप लागायची. सकाळपर्यंत थंडी वाढायची आणी आमची झोप उडायची. साताऱ्यापासूनचा गावापर्यंतचा रस्ता माझा खास आवडीचा असायचा. रस्त्याशेजारून पळणारी हिरवळ, थंडगार वारा आणी नजीकच्या गावातल्या पेटणाऱ्या चूलींचा धूर, कोंबड्याच आरवणं.., हे सगळं मिस्स होऊ नये असा माझा प्रयत्न नेहमीच असायचा पण मध्येच विटांच्या भट्टीचा वास गाडीच्या खिडक्या बंद करायला भाग पाडायचा..! गावात पोहोचलो की पांढरा सदरा, पायजमा नी गांधी टोपी किंवा सदरा-धोतर-फेटा परिधान केलेले लोक बघून मस्त वाटायचं..! गावी आल्याच फिलींग यायच..!

 देवळापासून पूढे घरापर्यंत चालत जावे लागे. खाली उतरल्यावर ज्या पायवाटेने घरापर्यंत जायचो तिथे रस्त्यात खूप ओळखीचे लोक भेटायचे. विचारपूस करायचे "कसायं मुंबईकर बरायं का?" कोणी गायी म्हशींच्या धारा काढताना दिसे कोणी शेणाची पाटी घेऊन जाताना दिसे. मध्येच कोंबड्याही रस्ता ओलांडायला यायच्या. बरीचशी कामात गडलेली डोकी वर निघायची नी आपसात कुजबुजायची "ही मुंबयची स्वारी कूणाकडली?" "भगवानकाकांच्या घरचीये, धाकटी (माझी आई) असतेय ना मुंबयला??". (माझ्या आजोबांचे नाव 'भगवानराव' त्याना सगळे भगवानकाकाच म्हणायचे). आईला धरून ही एकूण चार भावंडं. त्यापैकी आई च फक्त मुंबईला असायची. अधूनमधून आम्हाला ती तिच्या लहानपणीचे किस्से सांगायची. तिच्या बोलण्यातून ती मावशीला आणी मामांना खूप मिस्स करतेय हे जाणवायचं. आणी म्हणूनच बहूतेक या उन्हाळी सूट्टीची उत्सुकता आमच्याइतकीच तिलाही असायची.

पायवाटेने चालताना पूढे मामाचं घर दिसलं की आम्ही भावंड पळत घरापाशी जायचो. 'आज्जी-आजोबा' अशा हाका मारतच अंगणात जायचो मग आमची वाट बघत बसलेली आज्जी किंवा मामी घाई करत हातात भाकरतूकडा आणी पाण्याचा तांब्या घेऊन यायची. घरात शिरलेल्या आम्हाला परत घराबाहेर हाकलायची आणी उंबरठ्याबाहेर उभे करून तूकडा ओवाळून टाकायची.
 "काय ग आई ही आज्जी..??, एवढ्या दिवसांनी इतक्या लांबून आलोय तर आम्हाला घट्ट मिठीत घ्यायचं सोडून काय करतेय ही..??" असं बोलत आमचे धाकटे बंधूराज नाक आणी तोंडाचा एकच चंबू करून आधी आईकडे मग आजीकडे एक रागीट कटाक्ष टाकायचे..! पण घरातलं लाडकं शेंडेफळ असल्याने कोणी त्याला फारसे रागवायचे नाही.

आत गेल्या गेल्या आज्जीची मऊमऊ पप्पी मिळायची.!. मग एक एक करून  अंघोळी साठी नंबर लावायचो.

क्रमश:....

Friday, 8 September 2017

गंपूच्या गोष्टी - हट्टी गंपू

गंपूच्या गोष्टी 
युग(गंपू)
वय दीड वर्ष



पोट्ट्या सगळ्यांना दमात घेतोय हल्ली. माझ्याच 
मोबाईल वर येणारे फोन मी त्याच्यापासून चोरून उचलते. म्हणजे ह्याच्या पप्पांचा फोन (video call) आला की तो फक्त त्यालाच द्यायचा. स्वतः बोलणार नाहीच पण नुसता फोन उलटा-पालटा करुन आपटून-आपटून पप्पा मोबाईल मधून बाहेर येतायत का बघतो. आणी मग कंटाळून व्हिडीओतल्या पप्पांना ओरबाडेलच काय, पापा काय देईल. आपण फोनला जरा हात लावला की हा रडायला सुरु.

तसं त्याला रडायला कुठलंही कारण पुरतं.
मी गाणं गाते!..,
आरशासमोर, स्वयंपाकघरात, एकटी असताना, देवपूजा करताना,सहजच, कधी स्वत:साठी कधी माझ्याच माणसांसाठी. गाण्याची शास्त्रीय बाजु असेल थोडी कमकुवत पण गाणं गाण्यासारखंच वाटेल ईतकं बरं नक्कीच गाते. पण गंपूसमोर गायचं असेल तर त्याच्याच बुद्धीकोशात फिट्ट बसलेलं एखादं किलबिल गीत किंवा मग ढिंच्याक गाणं (हा माझा प्रांत नव्हे तरीही) गायचं. त्याच्या समोर तुम्ही तुमच्या आवडीचा एखादा अभंग किंवा 'रैना बीती जाये..' टाईप गायला घेतलंत तर हा पोरगा धाय मोकलून रडायला लागतो. आता त्याचं हे रडणं गाण्याचा भावार्थ समजून आलेलं असतं की गायिकेच्या गाण्याला दिलेली दाद असते हाही एक प्रश्नच. स्वतःच्याच घरी आवडीचं गायची सोयसुद्धा नाही राहीली आता. असो बालहट्ट कोणाला चुकलाय..!

घरचे तर घरचे पण हा तर बाहेरच्यांना पण हट्टुन मुठीत ठेवायला बघतोय. शेजारच्या मुली "रिंगा रिंगा रोझेझ...."म्हणत ठराविक पद्धतीने फेर धरत खेळत असतात तिथे हा मधेच जाऊन उड्या मारतो. त्या बिचाऱ्या सारख्या जागा बदलत खेळतात तर हा दरवेळी 'मुलीत मुलगा लांबोडा' बनूण शिरतो. बरं ह्याला त्यांच्यासारखं धड फेर धरायलाही जमेना की त्यांची गती ह्याच्या गतीसोबत मेळ खाईना. नुसताच सावळा गोंधळ. शेवटी  त्या मुली ह्याला कृष्ण म्हणून मध्ये उभा करतात आणी चारीबाजुंनी फेर धरुन मार म्हणतात उड्या पाहिजे तेवढ्या. असो मुली जन्मतःच समजूतदार असतात त्यापुढे बालहट्ट तरी काय चीज आहे.!☺
@$m!

Monday, 21 August 2017

#तात्याविंचू #बाबाचमत्कार #ओमफट्स्वाहा

#तात्याविंचू
#बाबाचमत्कार
#ओमफट्स्वाहा


लहानपणी शेजारच्या एका कडे नवीन टिव्ही आणी केबल चँनल आले होते. आम्ही सगळ्या मुलांनी एकत्रच  'झपाटलेला' बघितला. आणी सगळ्या पोरांवर तात्याविंचू स्वार झाला. मी 'बाबा चमत्कार'चं म्हणणं जरा जास्तच सिरिअसली घेतलं. 'तात्या विंचू' सारखं आपणपण थोडे दिवस बाहुल्यात राहायला जावं वाटायला लागलं.तसं माझी एकुलती एक आवडती बाहुली घेऊन आमच्या खाटेखाली जाऊन लपले. वनरुमकिचनच्या घरात हिच एक जागा माझी आवडती होती.

बाहुलीच्या अंगावर हात ठेवून सुरु केलं "ओम भग भुगे भग्नी भागोदरी............ओम फट् स्वाहा...." तिनदा म्हणायचा होता मंत्र. पण दुसऱ्या मंत्रौच्चारालाच आईने खाटेचा झालरवाला पडदा सरकवून आत वाकून बघितलं. (मी मोठ्यानं मंत्र म्हणत होते तो तिने ऐकला असावा.) बाहेरच्या लख्ख्ं प्रकाशातून आतल्या अंधुक काळोखात तिला मी नाही दिसले. तरी सुद्धा तिच्या हाती लागु नये म्हणून मी जुन्या कपड्यांच्या बोचक्याच्या मागे जाऊन लपले. आई पडदा लावून निघून गेली तसा मी माझा कार्यक्रम पुन्हा सुरु केला. "ओम भगभुगे....."😂. पण त्या बाबाने म्हटल्याप्रमाणे "बाहुलीचा आत्मा बाहेर आणी माझा आत्मा आत." असलं काहीच झालं नाही आणी मी कंटाळून खाटेखालून बाहेर निघून आले. वैतागून बाहुली कुठल्यातरी कोपऱ्यात भिरकावली. आणी आईजवळ येऊन भाजी साफ करत बसले.

एव्हाना माझ्या भावाने अख्ख्या पिक्चरची भन्नाट स्टोरी आईला सांगून झालेली होती. आणी आईला बहुतेक खाटेखालून येणाऱ्या मंत्रौच्चार प्रकाराचा अर्थ लक्षात आलेला होता., त्यात खालून मला बाहेर निघताना बघितलं आणी माझी फिरकी घ्यावी म्हणून तिने मुद्दामच मला विचारलं "काय गं बाहुले माझी तायडी कुठंय..??" बास्स् याक्षणी मला आश्चर्य, आनंद, भीती, मज्जा सगळं सगळं अगदी एकदमच वाटलं. आणी मी ताडकन् ऊठून ऊभी राहिले. मला खरंच वाटलं त्या ओम फट् स्वाहामुळे मी बाहुली झालीये वगैरे. अगदी खुश होऊन आईला विचारलं "मी तुला बाहुलीच्या रुपात दिसतेय.??" 😂😂😂😂.

माझ्या या अतिबावळट प्रश्नावर आईने आत्तापर्यंत कसंबसं दाबून ठेवलेलं हसू फायनली फुटलं...आणी हसत हसतच बोलायला लागली "तायडे अशी कशी गं तु..??अगं वेडे पिक्चरमधलं सगळं खरं असतं का..?.." तो मंत्र,तात्या विंचू सगळं काय खरं वाटतं तुला..?"आणी परत हसायला लागली. माझातर सगळा आनंद फुस्सच झाला. त्या बाबामुळे आणी तात्या मुळे माझी फजिती झाली होती. मी खूप चिडले आणी आईला म्हटले "अगं पण ईतकं मोठ्ठं खोटं बोलतात का कधी...??बघ उद्या देव त्या बाबा चमत्कार चे कान, नाक आणी ते भोपळ्यासारखं पोटसुद्धा कापून टाकेल की नाही..??" (खोटं बोललं की देव कान कापतो हा आणखी एक भाबडा समज)😂
@$m!

Wednesday, 16 August 2017

गंपूच्या गोष्टी - आई होणं सोप्पं नाहीये!

गंपूच्या गोष्टी
१६ महिने

गंपूची आई....


परवाच एकीने रस्त्यावर हाक मारली "ओ गंपूची आई", "काय गं काय म्हणतोय तुझा गंपू.?" भारीच फेमस केलायस लेकाला!"."आम्हाला सगळ्यांना आवडतो हा तुझा गंपू" आमच्या पोरांचा तर फेव्हरेट झालाय."

आता लेकाचं कौतुक कोणत्या आईला नाही आवडणार. मलाही आवडलंच! खरंतर गंपूची आई होणं सोपं नाहीये तसं! म्हणजे आईचं झोपणं, खाणं, गाणं,भाजीला जाणं, अंघोळीला जाणं, साधं शु ला जाणं सुद्धा.., तिच्या लेकराच्या मर्जीवर असतं. आमच्या घरात पण सध्या गंपूचीच मर्जी चालते.

रात्री साधारण मनुष्यप्राण्याच्या झोपेच्या वेळेत, गंपूची झोपायची अजिबात इच्छा नसताना जर त्याच्यासमोर तुम्ही झोपेची आराधना करायला लागलात तर तो गपकन् तुमच्या पोटावर येऊन बसतो. समुद्राचं पाणी पोटात गेलेल्या माणसाला जसं पोटाला गचके देऊन पाणी बाहेर काढतात ना तसं जेवून टुम्म फुगलेल्या तुमच्या पोटाला गचके देऊन घोडा-घोडा खेळण्याचं अमानुष सुख हा पोरगा घेत असतो.

आपल्याच घरातल्या टॉयलेटमध्ये जाण्यासाठी तुम्ही हॉल-टॉयलेट अशा फेऱ्या घालत असता आणी सोबत हा बिलंदर मागनं-पुढनं उड्या मारत असतो. जवळपास अर्ध्या तासभर घिरट्या घालून एक संधी मिळते आणी तुम्ही तिचा फायदा घेत
टॉयलेटमध्ये शिरता. घाईत दरवाजा धडाम् करून लावून घेता आणी नेमका तोच आवाज त्याचे तुळशीपत्राएवढे कान चाणाक्षपणे टिपतात. अगदी पळभराचाही विलंब न करता राजे तडक टॉयलेट-द्वारापाशी येऊन धडकतात. सीआयडीतल्या दयालाही लाजवेल अशा धडका दरवाज्याला देऊन देऊन आतल्या कुंभकर्णासमान आईला जागं करायचंच असा चंग बांधतात. आताशा तुम्हाला या टॉयलेट-क्षेत्रातल्या ईमरजन्सी-व्हिजिट्सची सवय झालेली असतेच म्हणा. पण तरीही या सगळ्या गोष्टींचा तुम्हाला कितीही राग आला तरी तुमच्यातली मृदु मनाची आई जोकरसारखे भाव चेहऱ्यावर आणत,"ढँट्याढँ" म्हणत दरवाजा उघडते. एकुणच मज्जा आल्यासारखे खुष होऊन पोरगा टाळ्या वाजवत तुमचे स्वागत करतो. आणी तुम्हीही दिवसभरातली एक मोहीम फत्ते केल्याचा सुस्कारा सोडता.

असं म्हणतात आईचं आईपण मागून मिळत नसतं., ते स्वतः कमवावं लागतं., किती खरंय ना हे!!
तुमच्या कडल्या सगळ्या चॉकलेट्स-आईस्क्रीम वर हक्क सांगणारा बाळ जेव्हा तुमच्याघरी जन्म घेतो ना तेव्हा स्वतःसाठी आवर्जून घेतलेल्या फ्लेवर्ड आईस्क्रीम कोनाचंपण शेवटचं उरलेलं थोटुक खाऊन धन्य धन्य व्हायचं असतं. कारण आपल्याला आई व्हायचं असतं.

रस्त्यावर चालताना धुळीचा-धुराचा लोट आपल्या दिशेने येताना दिसला की आधी आपल्या नाकावर जाणारा रुमालाचा हात, आता नकळतपणे लेकाच्या नाका-डोळ्यांकडे जातो. पावसात पर्समधले पैसे, कागदपत्र भिजू नयेत म्हणून स्वतःच्या डोक्यावर ची छत्री पर्सकडे झुकती व्हायची आता तीच छत्री,.पर्स भिजून पाणी निथळत असेल तरी लेकाच्या डोक्यावरुन हटत नाही. तेव्हा आपण आई झाल्याचं कळतं.

सुगरणीचा किताब मिळवून देणारा तुमचा एखादा खास पदार्थ अतिशय मेहनतीने तुम्ही तुमच्या लेकासाठी बनवता. आणी तो फक्त जीभेच्या टोकावर टुच्चुक चव घेऊन "नाय्यी-नाय-नक्को" म्हणून सरळ धुडकावून लावतो मग अगदी किती ही विनवण्या करा. तेव्हा तुमच्यातल्या नाराजलेल्या सुगरणीला बाजूला सारून, उपाशी लेकरासाठी
पटकन त्याच्या आवडीचं काहीतरी बनवावं म्हणून पुन्हा स्वयंपाक घराकडे धावते ना.? ती खरी आई.!

तुमच्या लेकाच्या खाण्या-पिण्याच्या, उत्सर्जन प्रकियेनुसार तुम्ही स्वतःच्या खाण्याच्या वेळा प्लॅन करुन डायेट प्लॅन च्या धज्जियाँ उडवता., तरीही मातोश्री-भोजनाचा मुहूर्त साधुनच शी-कार्यक्रम करायचं ब्रीद घेऊन जन्मलेल्या लेकाला कौतुकाने न्हाऊ घालणाऱ्या आईला पाहुनच ह्या दुनियावाल्यांनी तिला देवत्व बहाल केलं असावं तर यात नवल नाही..., कारण आई होणं सोप्प नसतं.
@$m!

Friday, 11 August 2017

लिमलेट-अंकल..🍬🍬

लिमलेट-अंकल..!


कधी-कधी आर्यन दादा, रिद्धी, सौमय्या, तन्वी दिदी, ओम,साई हे सगळे संध्याकाळी युग सोबत खेळायला घरी येतात. एकदा संध्याकाळी मी सगळ्या बच्चेकंपनीला चॉकलेट्स वाटले. असेच आणले होते. लहान मुलांना असतेच ना आशा खाऊची. तर दुसऱ्या दिवशी रिद्धी खेळायला आली आणी मी कामात होते. ती येऊन मला म्हणते कशी "आंटी अगर आप मुझे चॉकलेट या और कुछ देना चाहती हो तो दे सकते हो". मी हळूच हसले आणी माझ्याकडच्या दोन लिमलेटच्या गोळ्या तीच्या हातावर टेकवल्या. दोन्ही एकदम तोंडात टाकून ती गेली परत खेळायला.

मला त्यावेळी आमच्या लहानपणीची लिमलेटच्या गोळ्यांची आठवण झाली. आमच्या सोसायटीतले एक अंकल नेहमी स्वत:कडे लिमलेटच्या गोळ्या ठेवायचे. ते दिसलेकी आम्ही गोळी हवी म्हणून मागे लागायचो. ते अंकल अभ्यासात खूप हुशार. इंग्रजी, विज्ञानातलं काहीही अडलं की आम्ही अंकलकडे जायचो. आमचा ट्युशनवाला दादा सुद्धा पंधरावी झाल्यावर पुढे काहीतरी शिकत होता तो सुद्धा अडलेलं काही विचारायला अंकलकडे यायचा.

अहो अंकल नाही.., तर ए अंकल म्हणण्याईतपत आपला वाटायचा तो. त्यांचं नाव बऱ्याचवेळा विचारलं आम्ही. "सुब्रह्मण्यम -- अमुक-- तमुक- ढमुक  असं भलं मोठ्ठं नाव सांगायचा. जे आम्हाला कधीच लक्षात नाही राहीलं. ईथे त्याच्या खोलीत एकटाच असायचा तो. कधी कोणाशी भांडण नाही, मारामारी नाही. बिनलग्नाचा होता.  उघड्या अंगावर कायम जाणवं, खाली सफेद धोतर असला वेश करुन कुठल्याशा देवाला जाऊन यायचा दररोज सकाळी. कपाळावर उगाळलेल्या चंदनाच्या दोन पट्ट्या असायच्या त्या दिवसभरात घामाने पुसुन गेल्या की एक टिक्का लावायचा. तो बाजूने गेला कि एक मंद सुवास दरवळायचा. आम्ही विचारलं की म्हणायचा "तुम लोग जैसा आर्टिफिशियल साबुण नही लगाता मैं., चंदन घिसके पुरा बॉडीपर लगानेका., फिर नहानेका., अच्छा खुशबु एकदम natural fragrance आनेका फिर."

ईथे आला तेव्हा हिंदी नव्हतं येत त्याला. त्याची मातृभाषा सोडून ईंग्रजी, फ्रेंच येते म्हणायचा . आमच्यातली द्वाड पोरं अंकलला मराठी कळत नाही म्हणून. "अंकल तू वेडा आहेस ना असं विचारायचीत.?" यावर आम्ही सगळे हसलो की अंकलपण हसायचा आणी त्या पोराच्या डोक्यावरुन हात फिरवून डोक्याचा किस घ्यायचा. पुढे तोडकंमोडकं मराठी-हिंदी शिकला तो. मग त्यावेळी कोणी त्याची अशी टिंगल केली तरीसुद्धा तो रागवायचा नाही उलट शांतपणे " no.. no body is वेडा you all are good people.,सब गॉडके बच्चे हो.. " म्हणायचा.

पुढे आम्ही मोठे झालो तसा अंकल आम्हा मुलींसमोर संकोचल्या सारखा वागायला लागला. तरुण मुली,बायकांचा चुकुन स्पर्श होईल म्हणून स्वतःला वाचवत मार्ग काढून चालायचा. आम्हा मुलांना कुठुनतरी कळलं अंकल मेंटली थोडा आजारी असतो. त्याचा खोलीत राहायचा, खायचा,कपडे लत्त्यांचा खर्च त्याची बहीण करते. आमचा विश्वास च बसेना एवढा हुशार अंकल आणी मानसिक रोगी..? त्याला त्याच्या अती अभ्यासानेच वेड लावलेलं असं कळलं. आमच्या घराच्या मागच्या भिंतीला लागून त्याची खोली. खोलीच म्हणावी लागेल कारण घर म्हणावं असं काहीच नव्हतं त्याच्या खोलीत. एक चटई, रग, चादर, आणी चारदोन कपडे एकुलतं एक पांढरं धोतर, कोपऱ्यात कुठलासा देव आणी पुजेच्या चार दोन वस्तू, आत प्लास्टिकचे पाण्याने भरलेले दोन क्यान. ते सुद्धा खाली म्युनिसिपाल्टीच्या नळावरुन भरुन आणलेले., ईथल्या पाणीपट्टीचा खर्च नको म्हणून. किचनमध्ये जुन्या स्टाईलचा स्टोव्ह् आणी एक बाटली रॉकेल एवढंच .कपड्याचा साबण, ब्रशपण नव्हता. एका फुटक्या प्लास्टिक बरणीत कपड्यांची पावडर तेवढी होती. ना लाईट, ना पंखा., घरात गेलं की कोंदट वास मारायचा.  हा विना टिव्ही घरात एकटा बसून राहतो कसा वाटायचं. गोधड्यांच्या खाली दोन जाडजूड पुस्तकं बघितली होती आम्ही.... ईंग्रजीत होती.! अंकल एका मोठ्या कंपनीत लॅबमध्ये कामाला होता म्हणे.

त्याच्याकडे एखादा साधा प्रश्न घेऊन गेलो तरी तो त्या विषयावर खूप गहन माहिती पुरवायचा. त्याचा ऐतिहासिक आणी वैज्ञानिक अभ्यास भरपूर असावा. आणी इंग्रजी वरच त्याचं प्रभुत्व आम्हा चाळकऱ्यांसाठी अभिमानाची गोष्ट होती. पण कधीतरी रात्रीच सगळं शांत झाल्यावर अचानक अंकलच्या घरातून तो एकटाच बडबडत असल्याचे आवाज यायचे. आमच्या आणी त्याच्या घराची एक भिंत कॉमन असल्यामुळे तो समोर बसवून कोणालातरी ईंग्लिश मध्ये काहीतरी समजावून सांगतोय अशी असम्बंध बडबड ऐकू यायची. मग ईकडून आम्ही भिंतीवर काठीने ठकठक केलं की पलीकडला अंकल शांत बसायचा.

आता वय वाढलं तसे डोक्यावर, दाढीवर तुरळक पांढरे केस दिसायला लागलेत पण आजही लहान मुलांना लिमलेटच्या गोळ्या वाटतो. त्याची ती नेहमीची, दाढांसहित सगळे दात दिसणारी मोठी स्माईल देतो.(आईच्या भाषेत विचकी स्माईल). घरातल्या भिंतींचे बऱ्याच ठिकाणी प्लास्टर पडून आतल्या विटा दिसायला लागल्यात. पावसाच्या पाण्याने कुजून झिजलेली लाकडी खिडकी, दरवाजा..,प्लास्टिक चा कागद,चिकटपट्या लावून त्याने स्वतःच दुरुस्त केलंय. घराच्या छपराला असलेल्या पत्र्यावर बरीच भगदाडं पडलीयेत. आधी चांगले पँट-शर्ट घालायचा अधूनमधून..., आता लुंगीवरच जुना एखादा शर्ट चढवून फिरतो. सगळे त्याला वेडा अंकल म्हणतात. पण तो तर मला सगळ्यात हुशार आणी शहाणा वाटला. 'हे विश्वची माझे घर' असल्यासारखं सगळ्यांना आपलं मानून जगणारा. रस्त्यावर च्या कुत्र्या-मांजरालाही गोंजारुन त्यांच्याशी प्रेमाने गप्पा मारणारा शहाणा अंकल.
@$m!

Tuesday, 8 August 2017

माझी खवय्येगिरी - फोडणीची रवा इडली

फोडणीची रवा इडली



१.)*इडली मिश्रण:
२ वाट्या रवा,
१ वाटी दही,
२-३ चमचे तूप,
२ हिरव्या मिरच्या बारीक चिरलेल्या,
१ टीस्पून किसलेलं आलं,
२-३चमचे किसलेलं गाजर (ऑप्शनल),
१०-१२ काजुचे मध्यम आकाराचे तुकडे,
मीठ चवीनुसार
चिमूटभर खायचा सोडा

*फोडणीसाठी:
२ चमचे तेल,
१ टीस्पून मोहरी,
१ चमचा चिरलेला कढीपत्ता,
चिमूटभर हिंग,


२.) *चटणी साहित्य:
१वाटी खोवलेला नारळ,
२चमचे चिरलेली कोथिंबीर,
२ चिरलेल्या हिरव्या मिरच्या,
१चमचा डाळे,
२-३पाकळ्या लसूण,
१ टिस्पून किसलेलं आलं,
मीठ चवीपुरतं

*फोडणीसाठी तेल
१टिस्पून मोहरी,
२ चिमूट जिरे,
१ चमचा चिरलेला कढीपत्ता,

कृती : कढईत २चमचे तूप टाकून रवा खरपुस भाजून घ्या. रवा काढून इडली मिश्रणासाठीच्या पातेल्यात काढून घ्या. त्याच कढईत एक चमचा तूप घालून काजुचे तुकडे तळून घ्या. मग तेही पातेल्यात टाका. एका कढेलीत फोडणी तयार करुन ती या मिश्रणात ओता. आता क्रमाने दही, गाजर,आले,मीठ, मिरची घालून मिसळा गरज असल्यास एकाध चमचा पाणी घाला आणी २० मिनिटे बाजूला ठेवून द्या. तोपर्यंत चटणीची तयारी करुन घ्या. चटणी साहित्यात दिलेल्या सर्व गोष्टी एकत्र मिक्सरवर फिरवून घ्या, आवश्यकतेनुसार पाणी घालून नीट वाटून घ्या. मग एका भांड्यात फोडणी तयार करुन त्यात ही चटणी टाकून अर्ध्या एक मिनिटात गॅस बंद करा.

आता इडली मिश्रणाकडे वळा. मिश्रण व्यवस्थित मुरलेलं असेल एकदा मिश्रणाची कंसिस्टंसी चेक करुन आवश्यक वाटल्यास एक दोन चमचे पाणी घाला. दूसरीकडे इडली भांड पाणी घालून गॅसवर चढवा. आता या इडलीमिश्रणात सोडा घालून चमच्याने हलकेच मिसळून घ्या. इडलीपात्राला डिशला तेल लावून घ्या. तोवर सोड्याचं मिश्रणातलं काम सुरु झालेलं असेल. इडली १०-१२ मिनिटे मिडियम फास्ट गॅसवर वाफवून  चटणी सोबत सर्व्ह करा.
@$m!